Problemen met medicijnen bij kwetsbare ouderen rondom ziekenhuisbezoek

By | 31/08/2015

Ziekenhuisopname
Wanneer kwetsbare ouderen worden opgenomen in het ziekenhuis of weer naar huis gaan, ontstaat een risico op problemen bij medicijngebruik. Voorbeelden zijn een ongunstige wisselwerking tussen middelen, onder- of overbehandeling en ongeschikte medicatie.

Dit leidt mogelijk tot onnodige bijwerkingen of een minder effectieve therapie. Het beter digitaal vastleggen en uitwisselen van medicatiegegevens zou problemen kunnen voorkomen, evenals betere voorlichting aan de patiënt. Dat blijkt uit onderzoek van het RIVM, uitgevoerd in opdracht van de IGZ.

Veel kwetsbare ouderen gebruiken dagelijks vijf of meer verschillende geneesmiddelen (polyfarmacie) en komen regelmatig in het ziekenhuis. Bij de overgang van huis naar het ziekenhuis en weer terug kunnen problemen bij het medicijngebruik ontstaan. De risicovolste momenten daarvoor zijn een acute ziekenhuisopname, polikliniekbezoek en de eerste weken vanaf ontslag uit het ziekenhuis. Om de medicatieveiligheid van kwetsbare ouderen te verbeteren zou het toezicht van de IGZ zich op deze situaties kunnen richten.

Problemen rondom ziekenhuisbezoek
De problemen kunnen ontstaan doordat bij polikliniekbezoek en bij een acute opname vaak geen actueel medicatieoverzicht beschikbaar is. Ook is er niet altijd voldoende tijd om te achterhalen welke medicijnen de patiënt precies gebruikt. Bij een acute opname is de kwetsbare oudere bovendien niet altijd in staat om zelf te vertellen welke medicijnen hij gebruikt. Bij het achterhalen van het medicijngebruik, bekijken zorgverleners weliswaar of dit overeenkomt met alle beschikbare medicatieoverzichten, maar wordt niet beoordeeld of alle gebruikte geneesmiddelen (nog) goed zijn voor die patiënt. Daarnaast ontbreekt bij medisch specialisten soms kennis over de geneesmiddelen die andere artsen voorschrijven, waardoor medicijnen mogelijk niet goed samengaan. Ook is er niet altijd een zorgverlener aangewezen die de regie heeft over alle voorgeschreven medicijnen.

Problemen na ontslag
Problemen na ontslag uit het ziekenhuis ontstaan onder andere wanneer de patiënt niet goed heeft onthouden of begrepen dat bepaald medicijngebruik is gestart, gewijzigd of gestopt, en waarom dat zo is. Ook komt de informatie over ontslagmedicatie niet altijd snel terecht bij de huisarts of apotheker. Hierdoor kan een patiënt de medicatie thuis verkeerd gaan gebruiken en problemen krijgen, zonder dat zorgverleners dat in de gaten hebben.

Verbeterpunten
De grootste winst is waarschijnlijk te behalen als alle medicatiegegevens beter digitaal worden vastgelegd en uitgewisseld, inclusief de redenen van gemaakte aanpassingen. Ook zou de patiënt bij ontslag beter moeten worden geïnformeerd over de aanpassingen in het medicijngebruik. Dit moet gevolgd worden in de eerste weken na ontslag. Verder is het belangrijk dat een zorgverlener het overzicht heeft over alle gebruikte medicijnen en dat de medicatie voortdurend wordt bewaakt en periodiek wordt beoordeeld.

RIVM
Author: RIVM

Hoe houden we onszelf en onze leefomgeving gezond? Dat is de uitdaging waar diverse lokale, nationale en internationale overheden en professionals dagelijks voor staan. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) verricht onderzoek, adviseert en ondersteunt de overheid bij deze uitdaging.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *