Het aantal kinderen met een ernstige infectie door groep-A-streptokokken (iGAS) is na de COVID-pandemie bijna verdrievoudigd ten opzichte van de periode daarvoor. Jonge patiënten (0-17 jaar) werden bovendien een stuk zieker dan voorheen door de infectie. In verhouding overleden meer kinderen door iGAS. Een landelijke studie, opgezet door het Juliana Kinderziekenhuis en het LUMC, laat zien welke factoren de kans op een ernstig verloop van de ziekte vergroten. Het onderzoek werd deze week gepubliceerd in JAMA Network Open.
In het onderzoek is het ziekteverloop bij kinderen vóór, tijdens en na de coronapandemie met elkaar vergeleken. Het gaat hierbij om een totaal van 617 kinderen die tussen januari 2015 en juni 2024 werden opgenomen met een iGAS-infectie in een van de 20 deelnemende ziekenhuizen. Uit de data blijkt dat het aantal infecties tijdens de pandemie sterk afnam.
Sterke toename en ernstiger ziekteverloop na de pandemie
Opvallend is dat het aantal ziekenhuisopnamen in het eerste jaar ná de pandemie bijna verdrievoudigde. Ernstige vormen van infectie, zoals een longontsteking, hersenvliesontsteking, toxisch shocksyndroom (STSS) of een necrotiserende wekedeleninfectie (‘vleesetende bacterie’) kwamen sinds 2022 veel vaker voor. Het aantal opnames op de Intensive Care steeg van 15,6% (vóór COVID) naar 38,4% (na COVID). Het sterftepercentage nam toe van 1,4% naar 4,4%. Ook in andere Europese landen zijn deze ontwikkelingen te zien.
Mogelijk negatieve gevolgen van COVID-pandemie
De onderzoekers wijzen in de studie op het verband tussen de contactbeperkende maatregelen tijdens de pandemie en het aantal iGAS-infecties tijdens en na de COVID-periode.
Mirjam van Veen, mede-hoofdonderzoeker en kinderarts in het Juliana Kinderziekenhuis: “Kort na de pandemie werden veel meer kinderen ernstig ziek of overleden zelfs door een ernstige infectie met groep-A-streptokokken. Het onderzoek laat zien dat deze toename in aantal en ernst mogelijk een negatief gevolg is van de maatregelen die genomen zijn om de verspreiding van één virus af te remmen. De studie ondersteunt onze hypothese dat dit te maken heeft met de verminderde immuniteit die door kinderen kon worden opgebouwd. We weten nu dat we hier bij een eventuele nieuwe pandemie zeer alert op moeten zijn.”
Signalen voor risico op ernstig ziekteverloop
Sinds het voorjaar van 2024 is het aantal ziekenhuisopnames van kinderen door een iGAS-infectie weer terug op het niveau van vóór de pandemie. Toch blijft oplettendheid volgens de onderzoekers geboden, omdat een relatief onschuldige bacterie zich in korte tijd kan ontwikkelen tot een ernstige infectie. De studie heeft nieuwe inzichten opgeleverd over de signalen die kunnen duiden op een ernstig ziekteverloop. Bij veel kinderen die op de Intensive Care terecht kwamen of overleden, was sprake van een verminderd bewustzijn, kortademigheid, afwijkende longgeluiden bij het luisteren met een stethoscoop en/of een verhoogde ontstekingswaarde in het bloed (CRP).
De onderzoekers wijzen erop dat het essentieel is dat zorgprofessionals alert zijn op deze risicofactoren en tijdig ingrijpen bij kinderen met een verdacht ziektebeeld. Een online dashboard ondersteunt artsen en beleidsmakers met actuele informatie over belangrijke trends in infectieziekten, ernst en klinische kenmerken.
Lees ook het artikel
Het onderzoek is dinsdag 19 augustus gepubliceerd in JAMA Network Open: