Geneesmiddelen tekorten, prijzen en besparingen. Wat kunnen oplossingen zijn?

By | 23/01/2024

Normaal gesproken kwam niet verkrijgbaar zijn heel weinig voor. Waarschijnlijk nog geen promille van het aantal geleverde verpakkingen. Oorzaken waren dan problemen bij de grondstoffen, fabricage, logistieke obstakels of domme planningsfouten.

Tekorten en prijzen

Sinds 2009 ontstaat er een lawine aan voorraadproblemen. Vanaf dat jaar hanteren zorgverzekeraars het zgn preferentiebeleid wat simpelweg inhoudt: Alleen de goedkoopste wordt vergoed.

Alleen die leverancier van één bepaalde stof in één bepaalde sterkte die op het ene aanwijsmoment de goedkoopste is, wordt vergoed totdat dezelfde verzekeraar aan een volgende toewijsperiode begint. Dan begint bij deze verzekeraar de tombola opnieuw. Andere leveranciers die na de aanwijzing hun prijs aanpassen, vallen buiten de vergoedingsboot. Als een apotheek toch dat andere even dure middel levert en declareert, pleegt hij formeel contractbreuk ook wel fraude genoemd. In Nederland hebben we meer verzekeraars die preferentie hanteren echter, onderling mogen deze partijen van de NMA geen afspraken maken i.v.m. karteldreiging dus heeft elke verzekeraar zijn eigen aanwijsmoment en daar de prijzen per maand wisselen kan het zomaar zijn dat 4 verzekeraars in de overlopende maanden van de diverse aanwijsperiodes 4 verschillende merken vergoeden van een en hetzelfde medicijn in dezelfde sterkte dus in 4 verschillende doosjes.

Kortom chaos niet alleen op deze markt maar ook in de medicijnkastjes van oma en opa die door de vele wisselingen elkaars doosjes leegeten. Een simpele oplossing met blauwe etiketten voor mannen en roze voor vrouwen zou al een verbetering hierin kunnen betekenen. Wit kan en mag blijven voor genderneutralen.

De drijfveer achter dit alles is de prijs immers op het aantal keren slikken heeft de verzekeraar geen invloed. Hun vergoedkosten worden bepaald door de prijs maal het aantal keren afleveren. De rol van de verzekeraar is dubieus immers zij moeten concurreren met hun collega’s maar zij spelen fabrikanten tegen elkaar uit want alleen de goedkoopste wordt vergoed. Daarnaast spelen zij ook apotheken tegen elkaar uit. De ene apotheek moet zich houden aan preferentie, de andere koopt dit af en mag alles leveren tegen een vaste declaratieprijs. Met deze instrumenten worden leveranciers en apotheken ook nog eens tegen elkaar uitgespeeld.

Er wordt veel geklaagd dat geneesmiddelen zo duur zijn in Nederland. Qua alleen de prijs kan dat wel soms eens zo zijn. Deze hoge prijs geldt alleen bij heel specifieke middelen die relatief weinig gebruikers hebben. Het gros van de “huis- tuin- en keukenmiddelen” kosten nu gemiddeld nog geen 3 euro per doosje. Echter als je de kosten, dus de prijs maal het aantal keren slikken per hoofd van de NL-bevolking afzet tegen de rest van Europa, behoren wij tot een van de goedkoopste landen per EU ingezetene. Het jaarbedrag per inwoner is nog geen € 300. Dit naast het feit dat geneesmiddelen nog net geen 10% aandeel heeft in de totale kosten van volksgezondheid. Ook hierin is Nederland een positieve uitzondering

Terug naar de kern van de tekorten, de prijs. Het instrument preferentie heeft wel gezorgd voor een forse prijsdaling. Daar waar bijvoorbeeld een doosje van 30 stuks Simvastatine 20 mg voor preferentie voor € 9,50 op de prijslijst stond, bedraagt de prijs nu minder dan ongeveer 10% van die oude prijs

Door deze lage prijs verdient de hele kolom hier nauwelijks nog aan. Korting over 50 cent kan nooit veel zijn en distributie voor iets van 50 cent kost meer dan 50 cent. Grote voorraden lonen niet meer want als de datum verloopt of een ander merk zakt met de prijs bij een preferentieronde, is vernietigen duurder dan de kostprijs. Als een fabrikant niet vergoed wordt, gaat hij dus minimaal op de plank leggen en als een fabriek in Verweggistan moet kiezen tussen de wagonlading naar Nederland sturen voor 50 cent per eenheid of naar een land waar de wagonlading € 2 per eenheid oplevert is de keuze snel gemaakt.

De prijs is dus de spil en de zorgverzekeraar zit aan de besturingsknoppen.

Twee keer per jaar wordt op (west) Europees niveau een vergelijking gemaakt van de maximumprijzen in deze landen en vindt maximum prijsafstemming plaats.  

Dit mechanisme is een bestaand iets en kan direct toegepast worden t.b.v. de vergoedingsprijs voor ook al het generiek.

 Als in Nederland per middel en per sterkte en per eenheid (pil/tablet etc.) deze prijs verplicht wordt vastgesteld met als richtlijn de gemiddelde west Europese prijs, haal je alle macht weg bij de zorgverzekeraar. Elke fabrikant dient zijn prijs daarop vast te stellen. Elke fabrikant heeft gelijke kansen en kan weer voorraad aanleggen.  Elke productie-unit krijgt dezelfde prijs en zal Nederland niet gaan boycotten i.v.m. lagere prijs dus lagere winsten. Elke apotheek heeft daarmee weer alle vrijheid om met elke aanbieder (ook GH) zaken te gaan doen i.p.v. door de zorgverzekeraar gedwongen winkelnering.

En tenslotte, de prijs wordt op west Europees nivo vastgelegd dus onverantwoorde individuele verhogingen kunnen niet meer. Mogelijk zal de prijs iets hoger worden dan nu het geval is maar het is beter dat je iets kunt kopen wat een beetje duurder is dan niets kunt kopen omdat het te goedkoop is en dan moet uitwijken naar originele middelen die echt heel veel duurder zijn.

Besparingen:

Het merendeel van de medicijnverpakkingen zijn doosjes van 30 stuks. Bij chronisch gebruik haalt men een keer per drie maanden de voorraad op bij de apotheek. Elk doosje heeft een verplichte bijsluiter.

12 lege dure doosjes per jaar worden in de vuilnisbak gedropt, 12 bijsluiters worden ongelezen het milieu in gestuurd immers de eerste lees je misschien, de rest nooit meer. Deze eerste kan je ook separaat ontvangen bij de eerste uitgifte van de apotheek.

De 12 doosjes kunnen vervangen worden door 4 doosjes van 90 stuks verpakkingen.

Natuurlijk zullen er uitzonderingen zijn wanneer door kwaliteitseisen 90 stuks een te groot volume geeft, voor de meeste chronische middelen kan dit zonder problemen.

Hoeveel dit op jaarbasis bespaart is niet exact te berekenen maar het te besparen bedrag is enorm en komt tevens het milieu ten goede.

Tevens kan je je afvragen waarom er maar heel weinig landen zijn waar de verpakkingseenheid in strip 30 stuks is in plaats van per veelvoud van 7. Als dat laatste dé norm is, werkt de 30 stuks verpakking prijsverhogend lijkt mij. Nu met verplichte preferentie voor alle verzekeraars tref je vaak strips aan van lokaal onbekende generieke leveranciers op basis van deze veelvoud van 7.  Standaardisatie is altijd goedkoper dan afwijkingen hierop maar hoeveel dit bespaart??

Forse besparing: bij chronisch medicatie

Herkenbaar ?

Iemand is ingesteld op chronisch gebruik en na een jaar bepaalt de voorschrijver dat het goed gaat. Komt u volgend jaar maar terug en laat voor de afspraak maar een meting doen is heel gangbaar hier in NL. Niemand vindt dit vreemd. Dit betekent gedurende dat jaar 4x naar de apotheek voor 4 x een kwartaaldosis.

Besparing !

Minimaal  ¾  van alle afleveringen bij de apotheek zijn generieke middelen. De gemiddelde catalogusprijs van dat generieke middel bedraagt afgerond omennabij € 2,50 (bron SFK)

Per kwartaal dus € 7,50. De afleverkosten van de apotheek bedragen ook om en nabij gemiddeld € 7,50 per middel of zoals dat heet per receptregel. Concreet totaal €15,00 per kwartaal dus € 60 per jaar per middel. (alles zijn nogmaals afgeronde gemiddelde bedragen) Als ook de apotheek een jaar voorraad meegeeft (4 doosjes van 90 stuks) bespaar je op deze € 60,00 maar liefst ruim 30% ofwel € 22,50 !!!!

Natuurlijk is er een risico als men moet stoppen en de jaarvoorraad is net geleverd. Stel er komt medicatie bij en de combinatie geeft bijwerkingen. Na het eerste jaar is het ev verlies al gecompenseerd. Blijkt dat de sterkte verhoogd moet worden, (verlagen komt zelden voor) neem je 2 eenheden in overleg met de apotheker. De gradaties zijn bijna altijd 5, 10, 20, 40 etc mg. Wettelijk mag men maar voor maximaal 3 maanden meegeven terwijl de voorschrijver wel voor een heel jaar mag voorschrijven.  Apothekers zullen dit niet leuk vinden maar er zijn ook voordelen.

  • Minder afleveringen minder personeel minder declaraties
  • Bij een jaarvoorraad krijgt de gebruiker niet 4x een ander doosje
  • Bij een jaarvoorraad bij de patiënt loopt deze niet 4x het risico van niet leverbaar.
  • Minder logistieke kosten Immers 1 of 4 x transportkosten.
  • De wet zal moeten worden aangepast

Voorwaarde is wel dat een jaarhoeveelheid pas meegegeven wordt nadat minimaal één jaar het gebruik onveranderd is geweest en de voorschrijver tevreden is over het resultaat.

Intramuraal met aflevering extramuraal:

Onlangs verscheen er een artikel in ik dacht het AD dat 2 ziekenhuisgroepen (Nijmegen en de Anthoniusgroep) vele tientallen miljoenen (50 of zo) kunnen besparen wanneer overbodig geworden en teruggebrachte kankermedicatie opnieuw uitgegeven mag worden. Dit geldt alleen voor bruikbare geretourneerde verpakkingen maw gekreukte doosjes niet meegeteld en dan toch 50 miljoen bij een handjevol ziekenhuizen.  Nu wordt dat vernietigd!!!!!

Éen doosje betreft net zoveel euro’s als het netto maandsalaris van één intra-apothekersassistent.

Waarom zoveel doosjes meegeven in één keer? Ofwel je laat maandelijks een koerier rijden ofwel de extramurale apotheek omdehoek levert dit maandelijks af.

NL kent ruim 100 ziekenhuislokaties en bij 6 zou volgens hun trotse berichten het bespaarde bedrag bij heruitgifte al 50 miljoen zijn.!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!  Een snelle bespaarrekensom 100/6 = 16 x 50 miljoen.

Author: Joop Ten Have

Joop ten Have is 30 jaar Accountmanager Apotheken geweest. Eerste 9 jaar voor OTC geneesmiddelen bij het toenmalig Roussel. Daarna 30 jaar voor medische hulpmiddelen en generieke medicatie bij Dumex, Alharma, Actavis en na fusies/overnames bij Aurobindo. Op dit moment geniet hij van zijn pensioen in Nederland en Spanje.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *