De bereidingen van de Nederlandse apotheken bevatten gemiddeld 2,8 bestanddelen. Het aantal verschillende bestanddelen dat voor de bereidingen wordt gebruikt bedraagt 5.200. Daarmee zijn 28.000 verschillende combinaties gemaakt.
Het nieuwe SFK-bestandsformaat (SFK4) dat per 1 juli 2008 is ingevoerd, geeft de SFK inzicht in de samenstellingen van de bereidingen die niet volgens een landelijk protocol zoals FNA- of LNA-voorschrift worden bereid. In SFK4-bestanden kunnen niet alleen de totaalgegevens van de magistrale receptuur worden aangeleverd, zoals in SFK3, maar ook de individuele bestanddelen.
In de tweede helft van 2008 hebben Nederlandse apotheken 475.000 bereidingen aan de SFK aangeleverd die volgens een individueel of een lokaal bereidingsvoorschrift zijn gemaakt en waarvan de samenstellende bestanddelen bij de SFK bekend zijn. Hierin verwerkten zij in totaal bijna 5.200 verschillende bestanddelen. Dat zijn niet alleen grondstoffen, maar ook geregistreerde handelspreparaten die in bereidingen zijn toegepast. De SFK heeft in de bereidingen ruim 28.000 verschillende combinaties kunnen onderscheiden van bestanddelen die in de G-Standaard met een Prescriptiecode (PRK) zijn opgenomen. Producten zonder PRK zoals gelatinecapsules, medicatiecassettes, e.d. zijn om onderzoekstechnische redenen buiten beschouwing gelaten.
Vaakst verwerkt
Witte vaseline is het bestanddeel dat het vaakst verwerkt is in de bereidingen. Bijna 25% van de bereidingen bevat dat ingrediënt. Microkristallijne cellulose, salicylzuur (poeder 90) en de verwrijving (1=10) van gemicroniseerde triamcinolonacetonide komen ieder in ongeveer 16% van de bereidingen voor.
Vaakst gecombineerd
Van de samenstelling van de bereidingen is uitsluitend de kwalitatieve samenstelling onderzocht. Dat betekent dat niet gekeken is naar de onderlinge verhouding en/of hoeveelheden van de samenstellende bestanddelen. Van alle verschillende combinaties komt de combinatie van witte vaseline en vloeibare paraffine het meest voor. Met ruim 22.000 verstrekkingen (4,7%) staat deze bovenaan.
Bestanddelen per bereiding
Geneesmiddelen die via inhalatie worden toegepast, zijn de middelen bij astma/COPD (6,5 miljoen voorschriften). De twee belangrijkste groepen geneesmiddelen bij astma en COPD zijn luchtwegverwijders en ontstekingsremmers (corticosteroïden). Via deze toedieningsweg hebben de openbare apotheken 3,4 miljoen keer een luchtwegverwijdend middel verstrekt voor een totaalbedrag van € 133 miljoen. Corticosteroïden zijn 1,2 miljoen keer afgeleverd en kenden een omzet van € 50 miljoen. Combinatiepreparaten van ontstekingsremmers en luchtwegverwijders zijn 1,9 miljoen keer verstrekt met € 187 miljoen aan bijbehorende omzet. Onder de luchtwegverwijders valt ook tiotropium (Spiriva®), dat wordt voorgeschreven bij COPD. Dit middel alleen nam in 2008 meer dan de helft van de uitgaven binnen deze groep voor rekening, tegen nog geen kwart van alle afleveringen in deze groep.
Op de ogen
Het gemiddelde aantal verschillende bestanddelen per bereiding bedraagt 2,8, variërend van 1 tot 15. Er zijn 900 verschillende bereidingen met slechts één bestanddeel geregistreerd. In de meeste gevallen gaat het daarbij om een geregistreerd geneesmiddel waarvan de doseringssterkte niet overeenkomt met de gewenste sterkte (tabletten) of waarvan de hoeveelheid in één toedieningseenheid niet toereikend is voor de benodigde hoeveelheid (injectievloeistoffen).
Het hoogste aantal bestanddelen is gevonden in een bereiding van parenterale voeding met de volgende kwalitatieve samenstelling: infusievloeistof Vamin 14® zonder electrolyten, glycine, zoutzuur, gezuiverd water, calciumchloride, koper(II)sulfaat, glucose, kaliumchloride, magnesiumsulfaat, natriumchloride, natriumfluoride, zinksulfaat, ijzer(III)chloride, ascorbinezuur en sojaolie.
